door René Steenhorst
ROTTERDAM / BERGEN OP ZOOM, zaterdag
Het Erasmus MC, zoals het voormalige Academisch Ziekenhuis Rotterdam/Dijkzicht tegenwoordig heet, maakte begin deze week bekend opnieuw een geldbedrag (€50.000) te hebben betaald aan een patiënt die sinds een operatie aan een tumor in de borstkas volledig blind is. De in Nederland geboren Mohammed Dihach heeft weliswaar inmiddels een bedrag van €66.000 op zijn bankrekening bijgeschreven gekregen van het ziekenhuis, als voorschot op nog nader vast te stellen schade en kosten, maar zijn leven en toekomst zijn volkomen verwoest.
Al krijg ik een miljoen, nooit zal ik meer gelukkig zijn, zegt de onfortuinlijke en zwaar depressieve Mohammed vanuit een psychiatrisch ziekenhuis ergens in het land, waar hij sinds de medische fout depressief verblijft.
Internationaal vrachtwagenchauffeur wilde hij worden. Dat wist hij zeker, Mohammed Dihach (27) uit Oudenbosch. Het plan was eerst zijn gewone rijbewijs te halen, vervolgens zich te melden voor een ingrijpende operatie in het ziekenhuis en enige maanden na zijn te verwachten herstel te werken aan een groot rijbewijs voor vrachtwagens.
Mohammed wilde met de vlam in de pijp over de snelwegen van Europa toeren, van hot naar haar crossen met een lading van het een of ander. Hij wilde de wereld zien. Maar het liep anders.
Weliswaar haalde de jonge Brabander van Marokkaanse afkomst in september 1998 met goed gevolg zijn autorijbewijs, maar ruim een maand later werd hij voorgoed blind aan beide ogen. Vrijwel zeker veroorzaakt door een medische fout, gemaakt tijdens het verwijderen, op 22 oktober 1998, van een door vier zware chemokuren geslonken kiemceltumor tussen de longen.
Met zijn nieuw verworven rijbewijs en in zijn eigen auto was hij naar de Daniel den Hoed Kliniek gereden; het was een van de eerste keren dat hij gediplomeerd achter het stuur zat- en meteen de laatste keer.
Na de operatie hielden artsen van de Daniel den Hoed mij een maand slapend. In coma, zegt Mohammed, leunend op zijn blindenstok. Toen ik ergens in november wakker werd, als een Michelin-mannetje opgezwollen van het vocht, en mijn ogen opende, zag ik helemaal niets. Hoe ik ook probeerde. Ik ben toen vreselijk in paniek geraakt. Mijn wereld is sindsdien zwart gebleven, ik heb geen seconde meer licht gezien. Mijn oogzenuwen zijn volkomen vernield. Het gaat heel erg slecht met mij.
Mohammed Dihach is evenals zijn advocaat dr. mr. J. Sneep uit Bergen op Zoom, overtuigd van een direct oorzakelijk verband tussen de chirurgische ingreep en de blindheid. Dat is ook de mening van de vooraanstaande neuroloog prof. Dr. E.CH Wolters van het VUmc, het ziekenhuis bij Vrije Universiteit te Amsterdam. In een uitgebreide rapportage stelt Wolters, die als getuige-deskundige werd ingeschakeld door Sneep en zijn cliënt, dat de patiënt voor 87 procent blijvend invalide is. Dat de chemokuren als een van de mogelijke complicaties de blindheid zouden hebben veroorzaakt, zoals de andere getuige-deskundige, oogarts prof. dr. R.J.W. de Keizer van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) beweert, acht Wolters onwaarschijnlijk.
Professor Woltors stelt dat het abusievelijk beschadigen en het daarna klemmen of afbinden van de zogeheten vena cara superior de bovenste holle ader in de borstholte die het bloed van de bovenste lichaamshelft afvoert naar het hart - uiteindelijk een fatale bloedstuwing binnen de schedel heeft veroorzaakt. Daar door ontstond een te hoge druk op de hersenen en de hersenzenuwen. Hierdoor zouden de oogzenuwen blijvend zijn beschadigd. Bovendien heeft ook de gezichtszenuw een deel van zijn functie verloren, met verlammingen in het gelaat als gevolg. Beter chirurgisch ingrijpen zou deze ellende hebben kunnen voorkomen, aldus Wolters.
Oogarts De Keizer gelooft evenwel niet dat het doorsnijden en afbinden van de bovenste holle ader de directe oorzaak is van de blindheid. Volgens hem is deze ontstaan ten gevolge van een combinatie van factoren, zoals de chemotherapie en het ontstaan van vocht achter de ogen die volgens hem de oogzenuwen uiteindelijk beschadigd hebben. Dat vocht was zonder meer het gevolgd ban de stuwing in het hoofd.
Volgens Mohammed Dihach zou de tumor aanvankelijk verwijderd worden door een ervaren oncologisch chirurg. Maar deze liet de niet spoedeisende operatie aan een collega over, omdat zijn vrouw op dat moment in hetzelfde ziekenhuis op sterven lag. De arts had de ingreep enige tijd kunnen uitstellen, bij gebrek aan een gelijkwaardige collega. Ik heb begrip voor zijn omstandigheden, zegt Mohammed, maar hij heeft niet goed voor mij gezorgd. Hij heeft mij in handen gegeven van een jonge, nog onervaren dokter. Die heeft de zaak verprutst.
Advocaat Sneep: Een team van drie artsen heeft de operatie overgenomen. Al met al is men, aldus de getuigen-deskundigen, te lang doorgegaan met opereren en is daardoor schade opgetreden aan bloedvaten. Vervolgens is een bloedstuwing ontstaan, waartegen te laat actie is ondernomen, met gevolg dat mijn cliënt permanent blind werd. En: Dit is werkelijk een van de zwaarste zaken die ik in mijn bestaan als letselschadeadvocaat heb meegemaakt.
"Weet u...", zegt Mohammed Dihach ogenschijnlijk kalm, maar inwendig kokend, Mijn ogen zijn dood. Ik kan bij 30, 35 graden Celsius recht in de zon kijken, zonder dat ik iets voel, zonder dat het felle licht pijn doet.
Drieëntwintig was hij toen hij in toenemende mate last begon te krijgen van een drukkend gevoel op de borst en kortademigheid bij inspanning. Bovendien viel hij meer af dan normaal was. Onderzoek bracht de kiemeeltumor aan het licht, die bovendien bleek uitgezaaid naar de rechterlong. De chemokuren hebben het ziekteproces gestopt. Maar zonder dat ik dat wist is ook mijn rechterlong verwijderd.
Het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam, waartoe de Daniel den Hoed Kliniek behoort, erkent dat er bij de operatie een medische fout is gemaakt, maar een verband tussen die fout en de blindheid staat volgens het ziekenhuis allerminst vast. In een schriftelijke verklaring stelt het ziekenhuis: In het najaar van 1998 is patiënt D. in het Erasmus MC geopereerd in verband met longtumor. Tijdens die operatie heeft zich door een medische fout een complicatie een bloedstuwing voorgedaan, welke in een vervolgoperatie (gedeeltelijk) is verholpen. D. is een aantal weken na de operatie blind geworden.
Volgens een woordvoerder betreurt het Erasmus MC dat de zaak al zo lang sleept, maar wil het duidelijkheid over het gesuggereerde verband tussen de blindheid en het medisch mis-handelen. De neuroloog en de oogarts verschillen in hun rapporten d.d. februari 2002 en augustus 2002 van mening over de oorzaak van die blindheid. De neuroloog schrijft de blindheid toe aan de medische fout. De oogarts daarentegen acht het onwaarschijnlijk dat de blindheid het gevolg is van de fout, maar gaat uit van een samenspel van een aantal factoren. Met andere woorden: de stemmen staken.
Inmiddels heeft advocaat Sneep, naar zijn zeggen, een akkoord bereikt over een nieuwe expertiseronde nu de twee deskundigen qua stemverhouding tegen elkaar kunnen worden weggestreept. Ik ben overeengekomen met het ziekenhuis dat de neuroloog Wolters van het VUmc en een door de Nederlands Vereniging voor Oogheelkunde aan te wijzen oogarts een eindoordeel in deze kwestie gaan formuleren. De uitspraak van deze twee is bindend, het ziekenhuis zal zich erbij neerleggen. Wij ook.
De twee uitbetaalde bedragen van totaal €60.000 vormen slechts een voorschot. De uiteindelijke smartengeldclaim zal een veelvoud zijn, benadrukte mr. Sneep. Mijn cliënt verkeert in grote financiële problemen. Hij kan niet werken en krijgt een bijstandsuitkering van €380 in de maand, in plaats van het salaris dat hij als vrachtwagenchauffeur zou hebben kunnen verdienen. Hij is geheel afhankelijk van giften van familie en vrienden.
Mohammed Dihach, een enigszins verlegen, vriendelijke doch diepongelukkige man, zegt het leven inmiddels niet meer te zien zitten. Door alles wat er is gebeurd, lijdt hij psychisch zichtbaar. Sinds juli 2001 verblijft hij in een psychiatrische inrichting, waarvan hij de naam en locatie niet gepubliceerd wil hebben. Hij is ernstig depressief en soms erg in de war, maar buitengewoon goed aanspreekbaar. Hij weet zijn gevoelens, zijn verdriet en boosheid helder en genuanceerd te verwoorden. Veertien april word ik 28 jaar, maar mijn leven is eigenlijk al sinds mijn 23e voorbij. Kapot gemaakt. Geruïneerd. Wat moet ik nog? Ik kijk continu in een zwart gat, in complete duisternis. Er is geen toekomst voor mij. Ik kan niets meer. Het is hopeloos. Mohamed Dihach wordt, naar hij zegt en naar de advocaat bevestigd, behandeld met hoge doses antidepressiva antipsychotica en kalmerende middelen.
Het is niet eerlijk wat er is gebeurd, hoe ik ben behandeld, vervolgd Dihach op het kantoor van zijn advocaat. Er is niemand die heeft gezegd: jongen er is iets helemaal fout gegaan. We vinden het vreselijk, maar we hebben je blind gemaakt. Het spijt ons, wij zijn ook maar gewone mensen, we nemen de verantwoordelijkheid. Dat had een stuk gescheeld in mijn acceptatie. Maar in plaats daarvan ben ik al vier jaar aan het vechten met mr. Sneep om te bewijzen dat zij fout geweest zijn, zij mij het licht uit mijn ogen hebben ontnomen en het niet een onvoorziene complicatie is geweest bij de chemotherapie.
En: Een jaar na dato ben ik naar de betreffende chirurg gestapt voor nadere uitleg. Er ontstond een felle woordenstrijd. Hij ontkende dat er een fout was gemaakt, zei dat het een complicatie was geweest. En toen de discussie hoog opliep beet hij me toe: Ik lig er niet wakker van. Je bekijkt het maar.